Żądamy ujawnienia zysków z odsetek naliczanych oszukanym od dotacji wyłudzonych przez nieuczciwe firmy.
Oficjalny wniosek w tej sprawie trafił do Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
W rządowym projekcie ustawy pomocowej (UD346) z 11 sierpnia 2026 r. pominięto oszukanych beneficjentów, którzy pod presją urzędów spłacili wyłudzone przez oszustów dotacje i karne odsetki.
Skierowaliśmy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oficjalny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, żądając precyzyjnego ujawnienia skali przychodów uzyskanych przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) z tytułu karnych odsetek podatkowych pobranych od poszkodowanych beneficjentów Programu „Czyste Powietrze”.
Wniosek obejmuje okres od 1 stycznia 2025 r. do 11 sierpnia 2026 r., czyli do dnia przyjęcia i ogłoszenia przez Radę Ministrów rządowego projektu tzw. ustawy pomocowej (nr w wykazie prac legislacyjnych: UD346). Analiza przepisów projektu ustawy ujawniła, że rząd całkowicie wykluczył z jakiejkolwiek pomocy finansowej osoby, które wykazały się największą determinacją i pod groźbami egzekucji komorniczej spłaciły cudze długi.
Obietnice wsparcia kontra machina windykacyjna
Przez kilkanaście miesięcy przedstawiciele instytucji publicznych i politycy szeroko deklarowali nadejście systemowej ustawy ratunkowej dla ofiar nieuczciwych firm wykonawczych, które masowo wyłudzały zaliczki i dotacje w programie Czyste Powietrze. Jak wynika ze śledztwa dziennikarskiego, w tym samym czasie Wojewódzkie Fundusze bezwzględnie egzekwowały zwroty pieniędzy od poszkodowanych – najczęściej niezamożnych rodzin, seniorów i osób w trudnym położeniu materialnym.
Fundusze odrzucały wnioski o umorzenie bądź wstrzymanie naliczania odsetek, zasłaniając się brakiem wytycznych z MKiŚ. W efekcie, do każdej wyłudzonej przez przestępców kwoty, aparat państwowy doliczał karne odsetki jak za zaległości podatkowe za zwłokę. Przy dotacjach rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, same odsetki ściągane od oszukanych obywateli wynosiły po kilkanaście tysięcy złotych.
Projekt ustawy UD346: Ustawa „pomocowa” wykluczyła najbardziej poszkodowanych
Przyjęty 11 sierpnia 2026 r. przez rząd projekt ustawy (UD346) przewiduje zawieszanie spłat i procedurę umorzenia wierzytelności wyłącznie wobec osób, które do tej pory nie oddały pieniędzy.
Osoby, które uległy presji urzędowej, zapożyczyły się w bankach lub u rodzin i spłaciły Funduszom skradzione dotacje wraz z drakońskimi odsetkami, zostały całkowicie pominięte. Projekt nie przewiduje dla nich ani zwrotu nienależnie pobranych odsetek, ani rekompensat, ani zwrotu spłaconego kapitału, pozostawiając ich z długami prywatnymi i niewypłacalnymi oszustami.
Czego domagamy się od Ministerstwa?
W skierowanym do resortu klimatu wniosku o informację publiczną żądamy przedstawienia zbiorczego i szczegółowego zestawienia tabelarycznego z podziałem na wszystkie 16 wojewódzkich funduszy oraz NFOŚiGW za okres 01.01.2025 – 11.08.2026 r., obejmującego:
- Liczbę umów/dotacji wyłudzonych przez nierzetelne firmy, które musieli z własnej kieszeni spłacić poszkodowani beneficjenci;
- Łączną kwotę wyłudzonych dotacji zwróconych do Funduszy przez oszukanych ludzi;
- Łączną sumę karnych odsetek podatkowych naliczonych i wyegzekwowanych od ofiar oszustw;
- Informację publiczną o przeznaczeniu tych środków: Na jakie konkretnie cele i zadania zostały wydane kwoty pobrane z tytułu odsetek od krzywdy oszukanych ludzi i czy zasiliły one bieżące budżety Funduszy lub Skarbu Państwa.
Komentarz:
„Mamy do czynienia ze skrajnym cynizmem aparatu państwowego. Państwo najpierw nie upilnowało setek milionów złotych z programu 'Czyste Powietrze', dopuszczając do żerowania nieuczciwych firm na najuboższych, a następnie samo weszło w rolę bezwzględnego wierzyciela, zarabiając na karnych odsetkach. Nieuwzględnienie w projekcie ustawy osób, które w strachu przed licytacją majątku oddały oszczędności życia na spłatę wyłudzonych dotacji i zapłatę odsetek od nich, to jawne podeptanie konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji RP). Społeczeństwo musi poznać dokładne kwoty, jakie Państwo zarobiło na tym procederze.”
