24
Cz, Maj

Blokowisko os. Dziesiciny Biaystok

W budynkach należących do spółdzielni mieszka obecnie około 10 mln Polaków, czyli mniej więcej tylu ilu mieszkańców ma Republika Czeska czy Republika Węgierska.

Porównanie to pokazuje, iż spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce jest przypadkiem szczególnym, którego nie można lekceważyć. Niemniej jednak prace nad reformą spółdzielczości trwają już zdecydowanieza długo. Z jednej strony wielu parlamentarzystów stanowi nieformalną grupę lobbingową na rzecz interesu prezesów spółdzielni, dla których zachowanie status quo jest niezwykle korzystne. Z drugiej strony obserwuję obojętność wobec tematyki spółdzielczej, która wynika z braku wiedzy na temat roli spółdzielczości mieszkaniowej w naszym kraju.

Słowo „spółdzielczość”, znaczy dzielić coś wspólnie. Dzielić to też znaczy mieć realny wpływ na to, co się dzieje wokół. Niezależnie od kształtu jaki miałaby przyjąć reforma jej głównym celem powinno być umożliwienie członkom spółdzielni decydowania o swoich sprawach. Dziś pozycja spółdzielcy względem zarządu spółdzielni jest taka jak w średniowieczu pozycja pańszczyźnianego chłopa względem swojego pana. Jeden i drugi musi składać daniny swojemu panu i przy tym nie ma żadnych praw.

Walne zgromadzenie pracowników spółdzielni

W obecnym stanie prawnym wybór rady nadzorczej dokonywany jest przez walne zgromadzenie członków. Zarząd w zależności od postanowień statutu powołuje rada nadzorcza albo walne zgromadzenie. Rozwiązania te, choć przyświeca im słuszny cel - poddania najważniejszych spraw spółdzielni pod decyzje członków, w praktyce nie zdają egzaminu. W erze szybkich przemian cywilizacyjnych tempo życia wyznacza zaangażowanie w pracę zarobkową. Rozkład dnia większości członków spółdzielni jest podzielony między okresy dobowego odpoczynku, a okresy aktywności zawodowej. Tymczasem walne zgromadzenia w większości przypadków zwoływane są w ciągu dni roboczych. Dodatkowo zaczynają się w godzinach pracy i kończą nad ranem dnia następnego. Zatem chcąc wziąć czynny udział w obradach walnego zgromadzenia, należy poświęcić na to 2 dni robocze. We współczesnych uwarunkowaniach ekonomiczno–gospodarczych stanowi to istotną barierę w wykonywaniu przysługujących członkom uprawnień. Ponadto często walne zgromadzenia odbywają się w miejscach znacznie oddalonych od osiedli, na których znajdują się lokale spółdzielców. W tej sytuacji ciężko jest pogodzić troskę o sprawy spółdzielni z troską o pracę i najbliższą rodzinę, dlatego frekwencja walnych zgromadzeń jest niska.

W efekcie o sprawach wszystkich członków decyduje niewielka liczba osób, bardzo często wywodząca się wprost z personelu pracowniczego spółdzielni. Słaba frekwencja, bynajmniej nie jest dowodem braku zainteresowania ze strony pozostałych członków, lecz przeciwnie, dowodem braku możliwości aktywnego uczestniczenia w życiu spółdzielni na skutek niedogodności organizacyjnych, na które obowiązujące obecnie przepisy prawa zezwalają.

Demokratyzacja wyborów władz spółdzielni

Po upadku PRL–u państwo Polskie zaczęło ewoluować w kierunku nowoczesnej demokracji, dzięki czemu dzisiaj możemy na uczciwych zasadach wybierać swoich przedstawicieli do samorządu oraz parlamentu. Niestety w przypadku wielu spółdzielni mieszkaniowych czas zatrzymał się w poprzedniej epoce. W mojej ocenie wybór władz spółdzielni także powinien odbywać się w wyborach: bezpośrednich, tajnych, przeprowadzanych w dniu wolnym od pracy, spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Wybory powinny odbywać się w lokalu wyborczym przed komisją wyborczą składającą się z osób wydelegowanych przez komitety wyborcze spółdzielców, a same lokale wyborcze powinny być położone na obszarze zamieszkanym przez członków spółdzielni, gdyż każdy z nich powinien mieć zapewnione równe prawo do uczestnictwa w wyborze władz spółdzielni. W celu kontroli przebiegu wyborów na wynik wyborów powinna przysługiwać skarga do sądu powszechnego.

Już prawie 3 lata temu przygotowałem kompleksowy projekt ustawy realizujący powyższe założenia. Niestety na skutek pozamerytorycznych okoliczności nie został on wniesiony przez partię rządzącą pod obrady Sejmu, a tym samym też nie jest obecnie przedmiotem prac Komisji Nadzwyczajnej. Zbliża się czerwiec, miesiąc Walnych Zgromadzeń w spółdzielniach, i gdyby nie tchórzostwo i koniunkturalizm koalicji, już teraz moglibyśmy wybierać władze spółdzielni w demokratycznych wyborach.

 


Jacek Żalek

 

 

 

 

 

 

 

Leszk Miller. Foto google.pl

Akcja SLD wymierzona w obywateli


Postkomunistyczne grupy nomenklaturowe zaciekle walczą o stan posiadania w spółdzielczości. SLD zaskarżyło do Trybunału Konstytucyjnego zasady uwłaszczenia spółdzielczych lokali lokatorskich i własnościowych (rzeczywistym właścicielem takich lokali pozostaje spółdzielnia a członkowie w rozumieniu przepisów korzystają z tzw. rzeczy cudzej).


O co tym razem chodzi dla byłych działaczy PZPR?


Po reformie w 2007 roku w postkomunistycznej spółdzielczości III RP rozpoczęło się prawdziwe uwłaszczenie. Dotychczasowy spółdzielczy majątek nomenklatury oparty na lokatorskim i własnościowym prawie do lokalu zaczął funkcjonariuszom wymykać się z rąk. Przykładowo w Białymstoku uwłaszczone zostały niemal wszystkie lokale, których użytkownicy nie posiadali zadłużenia i byli zdolni uiścić około 1200 zł za akt notarialny. Na własność członków przeszła około połowa ogółu mieszkań.


Sytuacja stała się więc groźna dla grup nomenklaturowych, bo nabyta własność mieszkań umocniła prawa uwłaszczonych a prezesom ograniczyła możliwość zaciągania kredytów i ustanawiania hipotek na majątku obywateli. Z punktu widzenia prezesów spowodowała też ogromne zagrożenie uniezależnienia się mieszkańców od nomenklaturowych władz SM poprzez potencjalną zmianę zarządcy. To w ocenie baronów SLD najgroźniejszy skutek uwłaszczenia mogący zapoczątkować upadek postkomunistycznych kołchozów.


Co to jest uwłaszczenie?


Przypomnijmy: uwłaszczenie lokali polega na przeniesieniu prawa własności ze spółdzielni na użytkownika dotychczas posiadającego prawo użytkowania rzeczy cudzej - tytuł własnościowy lub lokatorski. Zgodnie z przepisami z roku 2007 prawo do bezmarżowego uwłaszczenia mieli tylko ci, którzy spłacili koszty budowy swoich lokali oraz pokryli koszty ewentualnie udzielonej pomocy państwowej.


W 2007 r. zakazano prezesom zarabiania


W 2007 roku ustawodawca zakazał prezesom przy uwłaszczaniu lokali naliczania dodatkowych marż niezwiązanych z faktycznie poniesionymi kosztami ich budowy. Ta decyzja rozwścieczyła grupy byłego aparatu PZPR wywołując zmasowane ataki propagandowe np. artykułami sponsorowanymi (kłamliwe publikacje zamawiane i opłacane przez prezesów z pieniędzy członków spółdzielni). To wtedy właśnie antypolskie i antyspołeczne grupy interesów ukuły hasło "mieszkania za złotówkę" i agresywnie oszukiwały opinię publiczną, że niby mieszkania lokatorskie można otrzymać praktycznie za darmo.


W rzeczywistości jednak prawo do uwłaszczenia mieszkań lokatorskich mieli po 2007 roku wyłącznie ci, którzy spłacili koszt budowy. W momencie tzw. przydziału mieszkania lokatorskiego użytkownik wpłacał średnio 10% wartości a resztę z reguły płacił w comiesięcznych ratach doliczanych do czynszu. Spłata w tym systemie trwała przed dekady. W naliczanej opłacie spółdzielnia zawierała wszystkie swoje koszty włącznie z wynagrodzeniami prezesów, więc realnie mieszkania lokatorskie po zsumowaniu kosztów okazywały się droższe od budownictwa wolnorynkowego.


W postkomunistycznych spółdzielniach pozostały jeszcze mieszkania lokatorskie z niespłaconymi kredytami. Ich użytkownicy mogą przystąpić do uwłaszczenia, ale pod warunkiem że uregulują należności kredytowe. Wniosek SLD jest więc bezpośrednim zagrożeniem dla tej grupy użytkowników.


Czego właściwie chce SLD?


Generalnie skarży zasadę bezmarżowego przeniesienia własności ze spółdzielni na zrzeszonych. Do 2007 prezesi oprócz żądania spłaty kosztów budowy lokali naliczali członkom dodatkowe opłaty kalkulowane uznaniowo adekwatne do sytuacji ekonomicznej ludności w danym mieście. Np. w spółdzielni BSM w Białymstoku od p. Mikołaja wyłudzono w ten sposób ponad 7 tys. zł choć powinien on zapłacić ok. 4 zł (cztery złote). Prezesom zależy więc na przywróceniu systemu sprzed 2007 r. W swoim wniosku bezczelnie domagają się ochrony własności spółdzielni (!!!) nazywając majątek zrzeszonych członków mieniem spółdzielni, choć spółdzielnia nigdy z własnych środków niczego nie budowała oraz nikt ze zrzeszonych nigdy nie zrobił na rzecz spółdzielni ani na rzecz prezesów darowizny ze spłaconych kosztów budowy, wkładów mieszkaniowych lub budowlanych.


Gra więc idzie o bardzo wysoką stawkę bo spółdzielnie-molochy to z reguły tysiące lokali, z których można jeszcze wyciągnąć duże pieniądze łupiąc zniewoloną ludność. Głównym jednak celem SLD, poza naliczaniem marż, jest zablokowanie dalszego uwłaszczenia lokali poprzez odstraszanie uznaniowymi opłatami.


W mojej ocenie w praworządnym państwie wniosek SLD nie ma większych szans powodzenia. Jest desperacką próbą ratowania stanu posiadania. Działacze byłej PZPR doskonale wiedzą, że odcięcie nomenklatury od koryta postkomunistycznej spółdzielczości będzie początkiem końca SLD.


Każdy obywatel troszcząc się o swoją rodzinę i przyszłość bliskich oraz dobro Ojczyzny powinien pamiętać podczas wyborów o zachowaniach SLD. Powinien też zadbać o uwłaszczenie posiadanego spółdzielczego lokalu.

 

 

Stanisław Bartnik

 

Zobacz dodatkowe informacje o wniosku do TK >>

 

Błędne systemy rozliczeń ogrzewania krzywdzą mieszkańców spółdzielni. W poniższej sprawie koszt "ogrzewania" mieszkania 43,5 m2 wyniósł ponad 11 tys. zł a dopłata za c.o. ponad 8 tysięcy zł.

W Spółdzielni Mieszkaniowej „Piaski”, graniczącej z osiedlem „Tysiąclecia” (BSM) ogrzanie 1 m2 powierzchni mieszkalnej kosztuje (aktualnie) 2,71 zł. I co najważniejsze, mieszkańcy „Piasków” nie muszą oszczędzać na ogrzewaniu swoich mieszkań bo nie mają podzielników ciepła. Według opinii władz SM „Piaski”, kwota 2.71/m2 to rzeczywisty koszt energii cieplnej dostarczanej przez MPEC do SM „Piaski”.

 

Mieszkańcy osiedla „Tysiąclecia” (BSM), korzystający z tego samego źródła ciepła co „Piaski”, czyli MPEC, płacą znacznie więcej, choć ich mieszkania są "opomiarowane" podzielnikami zużycia ciepła a temperatura pomieszczeń nie przekracza +18 st. C.

 

W BSM koszt ogrzania 1 m2 powierzchni mieszkalnej (przy temp. + 18 C.) w okresie grzewczym 2012/2013 wyniósł – 3,60 zł. Zaś w pracowni twórczej (traktowanej jak mieszkanie) aż 5,90 zł.

 

Jeśli stawka 2,71 zł stosowana przez SM „Piaski” jest rzeczywistym kosztem ogrzania moich pomieszczeń, to za mieszkanie o pow. 60 m2 powinienem zapłacić - 1.626.- zł a za pracownię o pow. 33 m2 – 894 zł. Razem – 2.520 zł. Tymczasem BSM żąda ode mnie kwoty 4.126 zł.

 

Pytam więc władze BSM, co stało się z nadpłatą w wysokości 1.606 zł?

 

Tajemnicą poliszynela są fakty (patrz Google) stosowania przez zarządy spółdzielni mieszkaniowych wobec zaprzyjaźnionych kolesi stawek ulgowych przy rozliczaniu centralnego ogrzewania.

 

Ta patologiczna sytuacja III RP jest możliwa tylko dlatego, że zarówno NIK jak też prokuratura RP nie chcą lub nie mogą kontrolować nieprawidłowości w spółdzielczości mieszkaniowej.

 

 

Zdzisław Rynkiewicz

 

 

 

Są więzienia niewidzialne, jest ich bardzo wiele. Są więzienia, w których ludzie rodzą się, rosną i umierają. Są więzienia systemów i ustrojów. Te więzienia nie tylko niszczą ciała, ale sięgają dalej, sięgają duszy, sięgają głęboko prawdziwej wolności.

 

ks. Jerzy Popiełuszko



 

Krążącą w internecie definicję spółdzielczych grup nomenklaturowych określanych mianem „mafii spółdzielczej” warto uzupełnić o dodatkową charakterystykę ich struktur i zasad funkcjonowania.

 

Struktura i środowisko


Pojęcie mafii spółdzielczej dotyczy nomenklaturowych grup kontrolujących postkomunistyczne spółdzielnie-molochy, realizujących partykularne interesy kosztem eksploatowanych społeczności. Zjawisko jest schedą po PRL i bezpośrednią konsekwencją układu okrągłostołowego torującego aparatowi byłego reżimu komunistycznego drogę do zachowania władzy i przywilejów w nowej rzeczywistości III RP.

 

Na poziomie spółdzielni-molocha podstawową jednostką organizacyjną poreżimowego układu jest tzw. rodzina. W jej skład wchodzi zarząd, grupa pracowników (średnio od 50 do 300 osób), zespół tzw. zaprzyjaźnionych firm oraz niejednokrotnie rezydenci z lokalnego wymiaru sprawiedliwości, politycy partii postkomunistycznych, osoby o agenturalnej przeszłości przyklejone do różnych niekomunistycznych środowisk.

 

Głową spółdzielczej rodziny pozostają prezesi. „Oficerowie” to osoby ze szczebla kierowniczego molocha, właściciele współpracujących firm oraz nomenklaturowi aparatczycy rozlokowani w instytucjach siłowych. Zaciężne „wojsko” grupy stanowią pracownicy zatrudnieni bezpośrednio w spółdzielni oraz w podmiotach zależnych, zrzeszonych w kartelu.

 

Generalnie rodziny nomenklaturowe tworzą autonomiczne, hierarchiczne struktury oparte na ludziach aparatu komunistycznego. Ich terenem działania i źródłem przychodów jest mienie molocha-żywiciela. Najsilniejsze grupy sprawują niepodzielną władzę praktycznie od zarania danej spółdzielni. Niekiedy dokonuje się pokoleniowa wymiana kierownictwa wskutek wewnętrznych wojen o władzę między byłymi funkcjonariuszami partii. Ogólnie dowodem istnienia spółdzielczych rodzin jest ich nietykalność w lokalnej społeczności i nieusuwalność mimo licznych naruszeń prawa czy wręcz bojkotu przepisów.


Do głównych źródeł dochodów rodzin zaliczają się czynsze, przychody z budowy i udostępniania lokali, zyski z procederu eksmisyjnego. Siła i wpływy danej rodziny zależą od wielkości spółdzielni. Najpotężniejsze grupy zarządzają molochami liczącymi nawet 30 tys. członków (ponad 100 tys. lokatorów). Największe spółdzielnie mają zarazem najsilniejsze wpływy w mieście. Kreują kształt lokalnej gospodarki, obsadę stanowisk w samorządzie, wpływają na działalność prokuratury, policji i sądu. Aktywnie moderują lokalną politykę oraz media.

 

W wielu miastach III RP w zasobach postkomunistycznych SM wciąż zamieszkuje nawet połowa ogółu ludności. W takich miejscach olbrzymia władza rodzin determinuje wygląd i standardy egzystencji lokalnej społeczności. Czymś typowym staje się np. kontrolowanie lokalnej prasy (opłacanie dziennikarzy, kupowanie przychylności gazet poprzez np. systematyczne zamawianie reklam), czy kreowanie życia społeczno-gospodarczego przez wprowadzenie do kanonu działalności gospodarczej łapówki jako standardu relacji biznesowych.

Wyróżnikiem postkomunistycznej mafii spółdzielczej od klasycznego modelu włoskiego (prostytucja, handel narkotykami, handel bronią, wymuszenia itd.) jest jej naturalne wkomponowanie w struktury państwa. Jej swoista legalność opierająca się na zachowanym komunistycznym prawie spółdzielczym z okresu PRL i silnym oparciu we wciąż potężnym aparacie nomenklaturowym oplatającym III RP.

 

Układowa, tak naprawdę skrupulatnie kontrolowana i wyreżyserowana przez partię, transformacja ustrojowa PRL w III RP została dopuszczona na warunkach wyznaczonych przez komunistów, dla których okupem, pożywką i zabezpieczeniem miała pozostać na całe dekady praktycznie niezmieniona nomenklaturowa spółdzielczość. Słusznie baronowie partii zdecydowali, że zachowanie kontroli nad spółdzielczością zapewni im dostatek finansowy oraz możliwość moderowania transformacji i wywierania wpływu na kierunki przemian w III RP. Zdecydowano się na „okopanie” w spółdzielczości, bo jej budżet i potencjał uznano za najstabilniejszy i drugi co do wielkości po budżecie państwowym. Pragmatycznie przyjęto, że zamrożenie reformy i transformacji spółdzielczości zagwarantuje długofalowe utrzymanie wpływu na politykę państwa oraz da hegemonię ekonomiczną mafiom wyrosłym z aparatu państwa komunistycznego.

 

Jeśliby porównywać siłę wpływu i przychody grup nomenklaturowych z klasycznymi mafiami trudniącymi się np. przemytem czy handlem narkotykami, to pod względem obrotów i zysków mafia spółdzielcza jest hipermarketem a konkurencja kioskiem z warzywami. Przykładowo trzy duże rodziny eksploatujące molochy liczące po 15 tysięcy członków, tylko z opłaty eksploatacyjnej i funduszu remontowego rocznie wyciągają przychód rzędu 100 mln zł, z czego średnio 1/4 jest zyskiem netto wytransferowanym do sieci podległych firm.

 

Dlatego partyjni towarzysze traktowali i traktują spółdzielczość jako strategiczną dziedzinę na równi z blokowaniem lustracji, reformy sądownictwa i prokuratury. Zresztą w ocenie dygnitarzy nomenklaturowych zakres swobody działalności jest ściśle uzależniony od sytuacji w instytucjach siłowych. Organy te, do niedawna mające za zadanie ochronę aparatu państwa komunistycznego przed „kapitalistyczną reakcją”, w dobie III RP dostały nową nieformalną rolę: zabezpieczenie działalności rodzin i ochronę interesów gospodarczych prezesów. Wywodzący się z nomenklatury sędziowie, wysocy funkcjonariusze prokuratury i policji stali się beneficjentami grup nomenklaturowych, podejmując kooperację z rodzinami na wielu szczeblach, począwszy od indywidualnej ochrony poszczególnych molochów, a skończywszy na szczytach władzy i obsłudze zleceń najwyższych struktur postkomunistycznej nomenklatury. Grupy byłego aparatu PRL – tworząc swoiste państwo w państwie – stały się drugim nieformalnym ośrodkiem decyzyjnym, wywierającym wpływ na politykę oficjalnych władz III RP.

Reklama

Wbrew pobożnym życzeniom naiwnych, resorty siłowe po 1989 roku wcale nie uległy oczyszczeniu. Zamiast odnowy wyrosło i weszło do zawodu równie cyniczne nowe pokolenie (tzw. neonomenklatura) w sposób hermetyczny obsadzające struktury postkomunistycznego państwa. W dobie III RP korporacje wywodzące się z PRL, działając w duchu standardów totalitaryzmu, nadal realizują grupowe interesy, niejednokrotnie drastycznie kolidujące z zasadami praworządności, dobrem państwa i głosem opinii publicznej. Demokracja w III RP ma charakter fasadowy a w przypadku spółdzielczości postkomunistycznej to wyłącznie propagandowe pojęcie, podobnie jak w PRL, mające niewiele wspólnego z rzeczywistością. Powszechnym jest proceder jawnego bojkotowania elementarnych praw ludności i jej systemowego dyskryminowania.

 

Z tego powodu mafie spółdzielcze – obok bezrobocia, zadłużenia państwa i kryzysu gospodarczego – pozostają jednym z największych współczesnych zagrożeń dla rozwoju i przyszłości III RP i jednym z największych wyzwań w planach prawdziwej modernizacji Polski.

 

W wymiarze społecznym w ostatnim dwudziestoleciu działalność spółdzielczych grup nomenklaturowych przyczyniła się do ekonomicznego rozwarstwienia ludności, koncentracji w molochach najuboższych grup społecznych, wzrostu biedy, drastycznej emigracji i stagnacji gospodarczej miast o dominującym udziale spółdzielczości postkomunistycznej.

 

 

 

Oprac. Stanisław Bartnik

Więcej artykułów…